Αρχική » Άρθρα » Γιατί να αποφεύγουμε το RAID 5 σε οικιακό/σχολικό NAS (και τι να βάλουμε αντί γι’ αυτό)

Γιατί να αποφεύγουμε το RAID 5 σε οικιακό/σχολικό NAS (και τι να βάλουμε αντί γι’ αυτό)

Από τον/την στην Άρθρα, Τομέας Πληροφορικής στις .

Τα NAS έχουν γίνει ο «ψηφιακός φάκελος» μας: φωτογραφίες, έγγραφα, projects μαθητών, εργασίες, βίντεο, backups. Για χρόνια, πολλοί επέλεγαν RAID 5 ως έναν «λογικό» συμβιβασμό ανάμεσα σε χωρητικότητα και ασφάλεια. Όμως, με τους σύγχρονους μεγάλους δίσκους και τα μεγάλα rebuild times, το RAID 5 μπορεί να αποδειχθεί πιο ριψοκίνδυνο απ’ όσο φαίνεται—ειδικά όταν το NAS φιλοξενεί δεδομένα που δεν θέλουμε να χάσουμε.

Με αφορμή πρόσφατη συζήτηση που αναζωπυρώθηκε διεθνώς για το θέμα, παρουσιάζουμε συνοπτικά το σκεπτικό, τα τεχνικά σημεία που πρέπει να γνωρίζουμε, και πρακτικές εναλλακτικές επιλογές για οικιακά και σχολικά NAS.

Τι είναι το RAID 5 (σε μία παράγραφο)

Το RAID 5 «απλώνει» τα δεδομένα σε πολλούς δίσκους (striping) και κρατά πληροφορία ισοτιμίας (parity) ώστε να αντέχει την απώλεια ενός δίσκου. Αν χαλάσει ένας δίσκος, το σύστημα μένει “degraded” αλλά λειτουργεί και μπορεί—θεωρητικά—να ανακατασκευάσει τα δεδομένα μόλις αντικαταστήσουμε τον δίσκο. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι κατά το rebuild διαβάζεται τεράστιος όγκος δεδομένων από τους υπόλοιπους δίσκους και το array μένει ευάλωτο.

Γιατί το RAID 5 έχει γίνει πιο ριψοκίνδυνο στα σύγχρονα NAS

1) Τα rebuild/recovery διαρκούν πολύ περισσότερο

Όσο μεγαλώνει η χωρητικότητα των δίσκων, τόσο μεγαλώνει και ο χρόνος που χρειάζεται για να «ξαναχτιστεί» ένα array μετά από βλάβη. Σε αυτό το διάστημα, το RAID 5 δεν έχει δεύτερο “μαξιλάρι” προστασίας: αν παρουσιαστεί δεύτερο πρόβλημα (βλάβη δίσκου ή σοβαρό read error) ενώ το array είναι degraded, υπάρχει πιθανότητα συνολικής απώλειας ή/και σοβαρής αστάθειας.

Κανόνας μνήμης: Το RAID 5 προστατεύει από μία βλάβη—αλλά το rebuild είναι ακριβώς η περίοδος που πιέζει περισσότερο τους υπόλοιπους δίσκους.

2) Αυξάνεται η πιθανότητα να “σκοντάψει” το rebuild σε unrecoverable read errors

Κατά την ανακατασκευή, το σύστημα πρέπει να διαβάσει τεράστιο όγκο από τους εναπομείναντες δίσκους. Σε μεγάλες χωρητικότητες, η πιθανότητα να εμφανιστεί μη διορθώσιμο σφάλμα ανάγνωσης αυξάνεται πρακτικά (ανεξάρτητα από το πόσο «καλοί» είναι οι δίσκοι). Σε ένα RAID 5, ένα τέτοιο σφάλμα στη λάθος στιγμή μπορεί να σταματήσει/χαλάσει την ανακατασκευή και να αφήσει δεδομένα μη ανακτήσιμα.

3) “Single-parity” λογική: ίδιο ρίσκο και σε αντίστοιχες υλοποιήσεις (RAIDZ1 κ.λπ.)

Πολλά σύγχρονα συστήματα αρχείων/στοιχειοθήκες έχουν αντίστοιχες επιλογές «μίας ισοτιμίας» (single parity), π.χ. RAIDZ1. Η λογική είναι παρόμοια: αντέχεις μία αστοχία, αλλά κατά το resilver/rebuild είσαι ευάλωτος. Γι’ αυτό βλέπουμε συχνά κοινότητες storage να προτείνουν, ειδικά σε μεγάλους δίσκους ή/και arrays πολλών δίσκων, να ανεβαίνουμε σε dual-parity επιλογές.

Πότε μπορεί να είναι “οριακά αποδεκτό” το RAID 5

Υπάρχουν σενάρια που κάποιοι το χρησιμοποιούν ακόμη: μικρότερες συστοιχίες, δεδομένα χαμηλής κρισιμότητας, ισχυρό και δοκιμασμένο backup εκτός NAS, μικρός αριθμός δίσκων και γρήγορη αντικατάσταση (με άμεσα διαθέσιμο spare). Ακόμη κι εκεί, όμως, η επιλογή πρέπει να είναι συνειδητή: RAID δεν σημαίνει backup.

Τι να επιλέξω αντί για RAID 5 σε NAS

Για οικιακά/σχολικά NAS, ο στόχος είναι συνήθως: «να αντέχω μια βλάβη χωρίς πανικό και χωρίς να παίζω κορώνα-γράμματα την ανακατασκευή». Οι πιο συνηθισμένες εναλλακτικές:

Επιλογή Αντοχή σε βλάβες Πλεονεκτήματα Πότε ταιριάζει
RAID 6 / dual parity 2 δίσκοι Πιο ασφαλές κατά το rebuild 4+ δίσκοι, μεγάλοι δίσκοι, σημαντικά δεδομένα
Mirrors (RAID 10 / striped mirrors) 1 δίσκος ανά mirror Γρήγορο rebuild, υψηλή απόδοση Όταν προτεραιότητα είναι η απόδοση και η αξιοπιστία
RAIDZ2 (σε ZFS) 2 δίσκοι Ισχυρή ακεραιότητα δεδομένων (checksums) + dual parity TrueNAS/ZFS setups με έμφαση στην ακεραιότητα

Σε συστήματα τύπου Synology/QNAP/άλλες πλατφόρμες, η “dual-parity” επιλογή αντιστοιχεί πρακτικά στο RAID 6 (ή σε παραλλαγές τύπου SHR-2). Η γενική ιδέα: πληρώνεις λίγο σε χωρητικότητα, κερδίζεις όμως σημαντικά σε ανθεκτικότητα κατά την πιο επικίνδυνη περίοδο—την ανακατασκευή.

Ελάχιστες “καλές πρακτικές” για να μην πονέσεις (ό,τι RAID κι αν βάλεις)

  • Backup 3-2-1: 3 αντίγραφα, σε 2 διαφορετικά μέσα, 1 εκτός χώρου (ή cloud/offsite).
  • Έλεγξε ότι το backup “δουλεύει”: δοκίμασε ανάκτηση αρχείων περιοδικά.
  • UPS για το NAS: μειώνει το ρίσκο προβλημάτων από διακοπές/πτώσεις τάσης.
  • Scrubs/έλεγχοι ακεραιότητας: ενεργοποίησε περιοδικούς ελέγχους (ανάλογα το σύστημα).
  • Hot spare / άμεση αντικατάσταση: κράτα διαθέσιμο δίσκο ή χρόνο/πλάνο για αντικατάσταση.

Συμπέρασμα

Το RAID 5 δεν είναι «κακό» από μόνο του—αλλά σε σύγχρονα NAS με μεγάλους δίσκους και μεγάλα rebuild windows, μπορεί να γίνει μια επιλογή με δυσανάλογο ρίσκο για οικιακά/σχολικά δεδομένα. Αν ο στόχος σου είναι η ηρεμία και η ανθεκτικότητα, σκέψου σοβαρά dual-parity λύσεις (RAID 6 / RAIDZ2) ή mirrors, και βάλε το backup ως αδιαπραγμάτευτο κανόνα.

Πηγές για περαιτέρω ανάγνωση